Owlcat Games chciało dorzucić własny launcher do Warhammer 40,000: Rogue Trader, ale gracze zareagowali tak ostro, że studio wycofało się z pomysłu w mniej niż dobę. Nowa aplikacja miała być niewinnym centrum informacji o grach studia, ale szybko stała się kolejnym przykładem tego, jak cienka jest granica między „wygodnym narzędziem” a niechcianym oprogramowaniem działającym obok gry kupionej na Steamie.
Sprawa zaczęła się 22 czerwca, gdy Owlcat Games ogłosiło dodanie Owlcat Launchera do Warhammer 40,000: Rogue Trader. Studio tłumaczyło, że chce mieć jedno miejsce do komunikowania aktualizacji, ogłoszeń i informacji o swoich projektach. W teorii miało to sens z perspektywy firmy, która rozwija kilka dużych RPG-ów jednocześnie, w tym Pathfinder: Wrath of the Righteous, Rogue Trader, Warhammer 40,000: Dark Heresy oraz The Expanse: Osiris Reborn. Problem w tym, że gracze nie kupują gry po to, by po latach dostać dodatkową warstwę marketingową przed jej uruchomieniem.
Owlcat przekonywało, że launcher będzie możliwie mało uciążliwy. Nie miał wymagać rejestracji konta, nie miał zbierać danych graczy i miał dać się wyłączyć w ustawieniach. To właśnie ten ostatni punkt okazał się najważniejszy, bo gracze szybko zauważyli, że wyłączenie launchera nie oznaczało jego realnego zamknięcia. Aplikacja nadal działała w tle, tylko bez widocznego okna. Dla PC-towców to niemal gotowy przepis na awanturę. Dodatkowe launchery od lat są jednym z najbardziej znienawidzonych elementów cyfrowej dystrybucji. Gracz kupuje tytuł na Steamie, chce kliknąć „Graj” i uruchomić konkretną produkcję, a nie przechodzić przez kolejne okna, reklamy, logowania, komunikaty i procesy działające w tle. Nawet jeśli intencje studia są uczciwe, samo skojarzenie z bloatware wystarcza, by rozpalić dyskusję.
Owlcat tłumaczyło później, że sytuacja z działaniem launchera w tle wynikała z technicznego obejścia. Gdy launcher był całkowicie zamykany, Steam miał nie rejestrować poprawnie czasu gry, ponieważ to launcher stał się elementem rozpoznawanym przy uruchomieniu. Zespół zdecydował więc, że proces będzie działał w tle jako tymczasowa łatka. Dla graczy brzmiało to jednak fatalnie: funkcja, którą można było rzekomo wyłączyć, w praktyce nadal pozostawała aktywna. Największy problem nie leży więc wyłącznie w samym launcherze, ale w utracie zaufania. Gracze są dziś wyjątkowo wyczuleni na wszystko, co dzieje się poza ich kontrolą: procesy działające w tle, telemetrię, dodatkowe konta, zbieranie danych, wymuszane aktualizacje i funkcje dorzucane po premierze. Nawet jeżeli Owlcat deklarowało brak zbierania danych, sam fakt, że wyłączony launcher nadal pracował, wystarczył, by społeczność uznała, że studio przekroczyło granicę.
Reakcja była natychmiastowa. Fora Steam i subreddit Rogue Trader szybko zapełniły się krytyką, a wpis zapowiadający launcher zebrał lawinę negatywnych komentarzy. Gracze nie kupili argumentu o wygodnym centrum informacji. Odebrali to raczej jako próbę przepchnięcia kolejnego narzędzia cross-promocyjnego do gry, która od dawna była już w ich bibliotekach. W mniej niż 24 godziny Owlcat ogłosiło wycofanie zmian i cofnięcie Rogue Trader do poprzedniej wersji. Launcher został usunięty w całości, a studio przeprosiło za frustrację. To ważny szczegół, bo wiele firm w podobnej sytuacji próbuje przeczekać kryzys, dopisać kilka uspokajających komunikatów i zostawić kontrowersyjne rozwiązanie w grze. Tym razem presja graczy zadziałała wyjątkowo szybko.
Cała historia dobrze pokazuje, dlaczego temat launcherów na PC tak łatwo wybucha. Steam przez lata stał się dla wielu osób domyślną biblioteką gier, miejscem z zapisami w chmurze, osiągnięciami, czasem gry, recenzjami, workshopem i listą znajomych. Gdy wydawca albo studio dokłada do tego własne okno startowe, gracze często nie widzą w tym wartości dodanej. Widzą dodatkową przeszkodę między nimi a produktem, za który już zapłacili. To nie jest przypadek dotyczący wyłącznie Owlcat. Ubisoft Connect, EA App, Rockstar Games Launcher czy Battle.net od lat budzą podobne emocje, zwłaszcza gdy gra sprzedawana na jednej platformie wymaga jeszcze drugiej aplikacji. Różnica polega na tym, że duzi wydawcy mogą pozwolić sobie na dużo większy opór społeczności. Mniejsze lub bardziej wyspecjalizowane studia, takie jak Owlcat, żyją znacznie bliżej swojej bazy fanów i szybciej odczuwają konsekwencje złych decyzji.
Warto też zauważyć, że Owlcat nie jest anonimowym zespołem od małych produkcji. To studio ma bardzo oddaną społeczność fanów klasycznych RPG-ów, która ceni je za rozbudowane systemy, ciężkie decyzje fabularne i niszę, której wielcy wydawcy często nie traktują priorytetowo. Właśnie dlatego reakcja była tak mocna. Fani takich gier często są cierpliwi wobec bugów, długich kampanii i skomplikowanych mechanik, ale niekoniecznie wobec rozwiązań, które wyglądają jak korporacyjna warstwa marketingu. Ten przypadek wpisuje się też w szerszą dyskusję o tym, co właściwie oznacza posiadanie gry cyfrowej. Gdy tytuł w bibliotece po latach dostaje obowiązkowy launcher, dodatkowy proces albo nowe warunki uruchamiania, część graczy zaczyna pytać, czy faktycznie kupiła grę, czy tylko dostęp do usługi, którą można dowolnie przebudowywać. To podobny nerw, który widać przy sporach o serwery, delisting, licencje i cyfrową własność. Pisaliśmy o tym szerzej także przy okazji Steam Machine i rosnących kosztów grania na otwartym ekosystemie PC.
Najciekawsze w tej historii jest jednak to, że gracze naprawdę coś wymusili. Nie skończyło się na narzekaniu, memach i kilku negatywnych recenzjach. Studio wycofało funkcję, przeprosiło i przywróciło poprzedni stan gry. To rzadki przykład sytuacji, w której społeczność PC zadziałała szybko, głośno i skutecznie. Dla jednych będzie to dowód toksyczności graczy, dla innych zdrowa reakcja rynku na wciskanie niechcianego oprogramowania. Dla zwykłego gracza wniosek jest prosty: każda dodatkowa aplikacja między Steamem a grą musi mieć bardzo mocne uzasadnienie. Jeżeli launcher daje realną wartość, działa przejrzyście i można go faktycznie wyłączyć, część osób pewnie machnie ręką. Jeżeli jednak wygląda jak reklama innych tytułów, działa w tle mimo wyłączenia i pojawia się w grze po premierze, społeczność potraktuje go jak intruza. Owlcat przekonało się o tym w około 19 godzin.
Ostatecznie ta afera może wyjść studiu na dobre, jeżeli wyciągnie z niej właściwy wniosek. Gracze nie są przeciwni komunikacji, aktualizacjom ani informacjom o nowych RPG-ach. Są przeciwni temu, by po kliknięciu „Graj” dostawać kolejne narzędzie, którego nie prosili, nie potrzebowali i nie mogą w pełni kontrolować. A w czasach, gdy coraz więcej gier jest usługami, kontami i licencjami, taka kontrola zaczyna mieć dla wielu osób większe znaczenie niż kiedykolwiek.
