PlayStation znalazło się w centrum dużej kontrowersji po doniesieniach o nowym mechanizmie DRM, który ma dotyczyć cyfrowych gier kupowanych na PS4 i PS5. Według relacji graczy oraz osób zajmujących się preservation gaming, nowe zakupy w PlayStation Store mogą wymagać połączenia konsoli z internetem przynajmniej raz na 30 dni, aby system mógł ponownie zweryfikować licencję. Jeżeli konsola pozostanie offline dłużej, gra ma nie uruchomić się do momentu ponownego połączenia z PlayStation Network.
Sprawa wywołała tak duże emocje, ponieważ nie mówimy o klasycznej subskrypcji, grze z PlayStation Plus czy tytule wymagającym połączenia sieciowego z powodów technicznych. Według obecnych doniesień problem ma dotyczyć pełnoprawnych cyfrowych zakupów, czyli gier, za które użytkownik normalnie zapłacił w sklepie Sony. To właśnie dlatego temat tak szybko przerodził się w dyskusję o własności cyfrowej, prawach konsumenta i przyszłości bibliotek przypisanych do konta. Najważniejszy szczegół jest taki, że ograniczenie ma obejmować przede wszystkim gry kupione po marcowej aktualizacji systemu z 2026 roku. Starsze tytuły, które użytkownicy mieli już wcześniej w swojej bibliotece, według relacji graczy nie powinny być objęte nowym mechanizmem. Nie zmienia to jednak faktu, że dla wielu osób brzmi to jak bardzo niebezpieczny precedens. Jeżeli dzisiaj 30-dniowa walidacja dotyczy nowych zakupów, gracze zaczynają pytać, czy podobne zasady nie zostaną kiedyś rozszerzone na większą część biblioteki.
Hugely terrible DRM has now been rolled out to all PS4 and PS5 digital games. Every digital game you buy now requires an online check-in every 30 days. If you buy a digital game and don’t connect your console to the internet for 30 days, your license will be removed. pic.twitter.com/23gU16CIkx
— Lance McDonald (@manfightdragon) April 25, 2026
Największe zamieszanie dotyczy tego, czy mówimy o celowej polityce Sony, czy o błędzie po aktualizacji. Część źródeł twierdzi, że PlayStation Support miało potwierdzić, iż nowy mechanizm jest zamierzony. Inne relacje wskazują natomiast, że sprawa może być skutkiem ubocznym łatania exploita i problemów z obsługą licencji. Na ten moment Sony nie wydało jednak prostego, szerokiego komunikatu, który definitywnie wyjaśniałby sytuację. A w takiej sprawie brak jasnej informacji tylko podkręca nerwy graczy.
Z punktu widzenia przeciętnego posiadacza PS5 temat może wydawać się mało istotny. Większość konsol i tak regularnie łączy się z internetem, pobiera aktualizacje, synchronizuje zapisane stany gry i loguje się do PlayStation Network. Problem zaczyna się dopiero wtedy, gdy ktoś gra offline przez dłuższy czas: na działce, w podróży, po przeprowadzce, podczas awarii internetu albo po prostu na konsoli, która nie jest stale podłączona do sieci. W takim scenariuszu informacja o cyklicznej weryfikacji licencji przestaje być technicznym szczegółem, a zaczyna być realnym ograniczeniem. Kontrowersję wzmacnia też fakt, że ustawienie konsoli jako głównego systemu podobno nie omija 30-dniowej walidacji. To ważne, bo dla wielu graczy funkcja głównej konsoli była dotąd jednym z najważniejszych zabezpieczeń dostępu offline do zakupionych treści. Jeżeli nowe zakupy cyfrowe nadal wymagają okresowego kontaktu z serwerami Sony, nawet na głównej konsoli użytkownika, to granica między kupnem gry a czasową licencją staje się jeszcze bardziej widoczna.
Nie brakuje opinii, że Sony mogło wprowadzić taki mechanizm z myślą o walce z jailbreakiem, exploitami i piractwem. Z perspektywy producenta dodatkowa kontrola licencji może być sposobem na zabezpieczenie ekosystemu PlayStation przed nadużyciami. Ten wątek dobrze łączy się z wcześniejszymi doniesieniami o tym, że hakerzy mogą mieć dostęp do serca PlayStation 5, bo każda poważna luka w zabezpieczeniach konsoli może później prowadzić do bardziej agresywnych rozwiązań DRM. Problem polega na tym, że takie zabezpieczenia bardzo często najbardziej denerwują uczciwych klientów. Osoba, która kupiła grę legalnie, nie chce po miesiącu offline zobaczyć komunikatu sugerującego, że musi ponownie udowodnić prawo do własnej biblioteki. Nawet jeśli dostęp wraca natychmiast po połączeniu z siecią, sam fakt istnienia takiego ograniczenia zmienia sposób, w jaki gracze patrzą na cyfrowe zakupy. To już nie jest produkt, który po prostu działa, tylko dostęp zależny od konta, serwera i aktualnej polityki platformy.
Cała sprawa uderza również w szerszą strategię Sony. Firma od lat próbuje jednocześnie wzmacniać zamknięty ekosystem PlayStation, sprzedawać gry cyfrowo i stopniowo rozwijać obecność poza konsolami. Pisaliśmy już o tym, że Sony traci graczy PC przez opóźnione porty PS5, a teraz pojawia się kolejny problem wizerunkowy. Gracze mogą zacząć pytać, czy cyfrowa biblioteka na konsoli rzeczywiście jest bezpieczną inwestycją na lata. To szczególnie ważne w czasach, gdy konsole bez napędu stają się coraz popularniejsze, a promocje w PlayStation Store dla wielu osób całkowicie zastąpiły fizyczne pudełka. Cyfrowa dystrybucja jest wygodna, szybka i często tańsza, ale ma jedną podstawową wadę: użytkownik nie ma pełnej kontroli nad tym, co kupił. Wystarczy problem z kontem, awaria serwerów, zmiana regulaminu albo nowy mechanizm weryfikacji, aby okazało się, że dostęp do gry nie jest tak oczywisty, jak wydawało się w dniu zakupu.
W praktyce nowy DRM, jeśli faktycznie zostanie utrzymany, najmocniej uderzy w osoby korzystające z PlayStation w nietypowy sposób. Chodzi o graczy z gorszym dostępem do internetu, kolekcjonerów, użytkowników kupujących gry na zapas, fanów retrokompatybilności oraz wszystkich, którym zależy na zachowaniu gier na przyszłość. Dla części osób to także kolejny argument za wybieraniem wersji fizycznych, o ile dana produkcja nadal ukazuje się na płycie i faktycznie zawiera grywalną zawartość bez pobierania ogromnych aktualizacji. Warto też pamiętać, że PlayStation od dawna jest mocno powiązane z usługami sieciowymi. Nawet darmowe gry na PlayStation 5 pokazują, jak bardzo współczesne granie opiera się na kontach, serwerach, aktualizacjach i ciągłej komunikacji z platformą. Różnica polega jednak na tym, że w przypadku gier free-to-play gracz od początku wie, że wchodzi w model usługowy. Przy pełnopłatnej grze single player oczekiwania są zupełnie inne.
Na razie najlepiej traktować całą sytuację jako temat rozwijający się. Doniesienia o 30-dniowej walidacji licencji są na tyle poważne, że Sony powinno jak najszybciej wyjaśnić, co dokładnie zmieniono w systemie PS4 i PS5. Czy jest to celowy mechanizm DRM? Czy błąd po aktualizacji? Czy dotyczy wszystkich nowych zakupów cyfrowych, czy tylko części gier? Czy zostanie usunięty, zmieniony albo jasno opisany w ustawieniach konsoli? Bez takich odpowiedzi gracze będą zakładać najgorsze. Niezależnie od finalnego wyjaśnienia PlayStation ma problem wizerunkowy. W czasach, gdy branża coraz mocniej pcha graczy w stronę cyfrowej dystrybucji, zaufanie do bibliotek online jest absolutnie kluczowe. Jeżeli użytkownicy zaczną wierzyć, że kupione gry mogą przestać działać po 30 dniach offline, nawet tymczasowo, będzie to bardzo mocny argument przeciwko w pełni cyfrowej przyszłości konsol. A Sony powinno doskonale wiedzieć, że gracze pamiętają takie kontrowersje przez lata.
