Co obejrzeć przed Avengers: Doomsday? Najważniejsze filmy i seriale

Avengers: Doomsday ma być największym spotkaniem bohaterów Marvela od czasu Endgame. W jednym filmie zetkną się obecni herosi MCU, Nowi Avengersi, Fantastyczna Czwórka, Wakandczycy oraz mutanci znani jeszcze z produkcji studia Fox. Do tego dochodzą multiwersa, czyli alternatywne linie czasu oraz wątek TVA. Co trzeba obejrzeć, aby nie zgubić się podczas premiery?

Marvel oficjalnie zaplanował premierę Avengers: Doomsday na 18 grudnia 2026 roku. Film reżyserują Anthony i Joe Russo, a potwierdzona obsada obejmuje między innymi Roberta Downeya Jr., Chrisa Evansa, Chrisa Hemswortha, Toma Hiddlestona, Anthony’ego Mackiego, Sebastiana Stana, Florence Pugh, Simu Liu, Letitię Wright, Pedra Pascala, Vanessę Kirby oraz dawnych aktorów z serii X-Men: Patricka Stewarta, Iana McKellena, Jamesa Marsdena, Rebeccę Romijn, Alana Cumminga i Kelseya Grammera.

Już sam skład bohaterów pokazuje, że nie będzie to zwyczajny kolejny film o Avengers. Doomsday ma być spotkaniem kilku drużyn pochodzących z różnych fragmentów filmowego uniwersum Marvela, a być może również z odmiennych rzeczywistości.

Uwaga: poniższy tekst zawiera spoilery dotyczące filmów i seriali Marvela wydanych przed Avengers: Doomsday.

Jak wszystkie historie mogą połączyć się w Avengers: Doomsday?

Marvel nie opublikował jeszcze pełnego oficjalnego opisu fabuły. Na podstawie zakończeń wcześniejszych produkcji oraz potwierdzonych bohaterów można jednak wyróżnić kilka prawdopodobnych elementów. Po pierwsze, multiwersum staje się niestabilne. Serial Loki pokazał nieskończone rozgałęzienia linii czasu, z kolei No Way Home otworzyło przejścia między światami,  Multiverse of Madness wprowadziło inkursje, a The Marvels umieściło Monicę Rambeau w rzeczywistości mutantów.

Po drugie, Ziemia nie ma jednej drużyny Avengers. Sam Wilson jest Kapitanem Ameryką, ale Valentina publicznie przejęła nazwę zespołu dla Yeleny, Bucky’ego, Sentry’ego i pozostałych Thunderbolts. Możliwe więc, że na początku filmu będą funkcjonować co najmniej dwie konkurujące grupy bohaterów. Po trzecie, Fantastyczna Czwórka pochodzi z innej rzeczywistości, a jej największym przeciwnikiem jest Victor von Doom. To właśnie Reed Richards może najlepiej rozumieć zagrożenie i motywacje Dooma.

Po czwarte, świat dawnych X-Menów może być zagrożony inkursją. Powrót Xaviera, Magneta, Cyclopsa, Mystique, Nightcrawlera i Beasta sugeruje coś więcej niż krótkie cameo. Mutanci mogą bronić własnej rzeczywistości, nawet jeżeli jej przetrwanie będzie kolidowało z bezpieczeństwem głównego MCU. Najbardziej prawdopodobny scenariusz zakłada więc, że Doctor Doom wykorzysta kryzys multiwersum albo spróbuje przejąć nad nim kontrolę. Avengers, Nowi Avengers, Fantastyczna Czwórka i X-Meni mogą początkowo stanąć po przeciwnych stronach, zanim zrozumieją skalę prawdziwego zagrożenia. Jest to jednak interpretacja dotychczasowych wskazówek, a nie potwierdzony opis filmu.

Czy trzeba oglądać wszystko?

Zdecydowanie nie. Pełna lista oznaczałaby kilkadziesiąt filmów, wiele sezonów seriali oraz ponad sto godzin materiału. Najważniejsze są historie dotyczące TVA, inkursji, Fantastycznej Czwórki, X-Menów, Nowych Avengers oraz obecnych liderów MCU. Produkcje jak I Am Groot, Werewolf by Night, Moon Knight, Wonder Man, Secret Invasion czy The New Mutants można potraktować jako dodatki dla osób chcących przejść przez cały ekranowy Marvel. Jednego można być pewnym: Avengers: Doomsday nie będzie zwykłym kolejnym spotkaniem bohaterów. Film ma połączyć ponad dwie dekady ekranowych adaptacji Marvela, od pierwszego X-Men i trylogii Spider-Mana Sama Raimiego, przez Sagę Nieskończoności, aż po TVA, Nowych Avengers i retrofuturystyczny świat Fantastycznej Czwórki. A to wszystko ma być jedynie wstępem do Avengers: Secret Wars, którego premiera została wyznaczona na 2027 rok.

W mediach społecznościowych krąży rozbudowana fanowska rozpiska prowadząca od pierwszego Spider-Mana i filmu X-Men z 2000 roku aż do Avengers: Doomsday. Zawiera główną Sagę Nieskończoności i Sagę Multiwersum, ale dopina do nich również starsze filmy studia Fox, trylogię Venoma, animowane Spider-Verse oraz praktycznie wszystkie seriale Marvela z Disney+. Na pierwszy rzut oka wygląda to jak kompletna chronologia. W praktyce plansza łączy trzy różne rzeczy: kolejność premier, luźne związki pomiędzy bohaterami oraz rzeczywiste następstwa fabularne.

Przykładowo WandaVision, Black Widow i Shang-Chi  ukazywały się w zbliżonym okresie, ale nie tworzą jednej ciągłej historii. Podobnie I Am Groot, Mecenas She-Hulk i Wilkołak nocą należą do MCU, jednak trudno uznać je za niezbędne przygotowanie do konfliktu z Doctorem Doomem. Fanowska lista jest więc interesującym planem dla osoby, która chciałaby obejrzeć niemal całego ekranowego Marvela. Nie jest natomiast oficjalną listą przygotowaną przez Marvel Studios.

Najkrótsza lista obowiązkowa przed Avengers: Doomsday

Nie trzeba oglądać kilkudziesięciu filmów i wszystkich seriali Disney+. Osoba znająca podstawy MCU może ograniczyć przygotowania do następujących produkcji:

1. Avengers: Wojna bez granic
2. Avengers: Koniec gry
3. Loki – sezony 1 i 2
4. WandaVision
5. Spider-Man: Bez drogi do domu
6. Doktor Strange w multiwersum obłędu
7. Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu
8. The Marvels
9. Deadpool & Wolverine
10. Kapitan Ameryka: Nowy wspaniały świat
11. Thunderbolts*, czyli The New Avengers
12. Fantastyczna Czwórka: Pierwsze kroki
13. X-Men
14. X-Men 2
15. X-Men: Ostatni bastion
16. X-Men: Przeszłość, która nadejdzie
17. Logan: Wolverine

Przed grudniem warto będzie dołączyć do tego zestawu również Spider-Man: Brand New Day oraz serial VisionQuest. Film z człowiekiem – pająkiem trafi do kin w lipcu, natomiast serial o Visionie zadebiutuje na Disney+ w październiku. A więcej?

Saga Nieskończoności – fundament historii Avengers

Fanowska lista sprowadza całą Sagę Nieskończoności do jednego napisu. To wygodne, ale niezbyt pomocne dla osoby, która nie chce ponownie oglądać wszystkich produkcji od pierwszego Iron Mana do Spider-Man: Daleko od domu. Najważniejsze wydarzenia można przypomnieć sobie za pomocą kilku filmów.

Iron Man

Tony Stark zostaje porwany przez terrorystów i zmuszony do skonstruowania broni. Zamiast niej buduje pierwszy pancerz Iron Mana, ucieka z niewoli i zaczyna wykorzystywać swoją technologię do walki z zagrożeniami, które częściowo sam pomógł stworzyć. Film z 2008 roku rozpoczął całe MCU. Przed Doomsday ma również dodatkowe znaczenie, ponieważ Robert Downey Jr., przez lata utożsamiany z Tonym Starkiem, powraca jako Doctor Doom. Nie wiadomo jeszcze, w jaki sposób film wyjaśni podobieństwo obu postaci ani czy bohaterowie MCU rzeczywiście zwrócą na nie uwagę.

Avengers

Loki sprowadza na Ziemię armię Chitauri i próbuje przejąć władzę nad ludzkością. Nick Fury zbiera Iron Mana, Kapitana Amerykę, Thora, Hulka, Czarną Wdowę i Hawkeye’a, tworząc pierwszy zespół Avengers. To najważniejszy punkt odniesienia dla wszystkich późniejszych filmów drużynowych. Bohaterowie początkowo nie potrafią ze sobą współpracować, ale ostatecznie jednoczą się w obliczu zagrożenia większego niż ambicje i osobiste konflikty każdego z nich.

Avengers: Czas Ultrona

Tony Stark i Bruce Banner tworzą Ultrona, sztuczną inteligencję, która ma chronić świat. Ultron szybko dochodzi jednak do wniosku, że największym zagrożeniem dla planety jest sama ludzkość. Film wprowadza Wandę Maximoff i Visiona, a także pokazuje kolejny rozłam wewnątrz drużyny. Ma również znaczenie przed VisionQuest, ponieważ James Spader powróci w serialu jako Ultron. Marvel określa tę produkcję jako zakończenie historii rozpoczętej w WandaVision i kontynuowanej w To zawsze Agatha.

Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów

Po serii katastrof politycy próbują objąć superbohaterów międzynarodową kontrolą. Tony Stark popiera nowe regulacje, natomiast Steve Rogers sprzeciwia się przekazaniu decyzji o działaniach Avengers politykom. Konflikt rozbija drużynę, rozwija relację Steve’a z Buckym i wprowadza do MCU Spider-Mana oraz Czarną Panterę. Skutki tego rozpadu są widoczne jeszcze na początku Wojny bez granic.

Thor: Ragnarok

Thor traci młot, ojca oraz Asgard, a następnie musi zmierzyć się z Helą. Film rozwija jego relację z Lokim i bezpośrednio prowadzi do spotkania z Thanosem. Warto go przypomnieć ze względu na obecność obu braci w Doomsday. Thor został potwierdzony w obsadzie filmu, natomiast Loki stał się jedną z najważniejszych postaci całej Sagi Multiwersum.

Avengers: Wojna bez granic

Thanos rozpoczyna otwarte poszukiwania sześciu Kamieni Nieskończoności. Avengers, Strażnicy Galaktyki, Wakandczycy i inni bohaterowie próbują go powstrzymać, ale działają w kilku oddzielnych grupach. Thanos ostatecznie zdobywa wszystkie kamienie i usuwa połowę życia we wszechświecie. To największa porażka Avengers i bezpośredni początek wydarzeń z Końca gry.

Avengers: Koniec gry

Pozostali przy życiu bohaterowie wykorzystują Wymiar Kwantowy, aby cofnąć się do wcześniejszych wydarzeń i zebrać Kamienie Nieskończoności przed Thanosem. Plan prowadzi do powstania alternatywnych linii czasu oraz ucieczki Lokiego z Tesseraktem. Tony Stark poświęca życie, aby pokonać Thanosa, a Steve Rogers pozostaje w przeszłości, by przeżyć życie z Peggy Carter. Avengers tracą obu przywódców i przez kolejne lata nie powstaje jeden oficjalny zespół, który mógłby ich zastąpić. Koniec gry jest najważniejszym pojedynczym filmem do powtórzenia przed Doomsday. Marvel ponownie wprowadzi go do części kin w okolicy września, wyraźnie traktując reedycję jako przygotowanie do grudniowej premiery. Nie będzie to jednak żaden nowy Endgame, ani dodatkowy rozdział fabuły, lecz ponowny pokaz filmu z 2019 roku.

Loki – najważniejszy serial całej Sagi Multiwersum

Alternatywna wersja Lokiego, która uciekła z Tesseraktem podczas wydarzeń z Końca gry, zostaje zatrzymana przez TVA. Organizacja usuwa odgałęzienia czasu, które mogłyby zagrozić tak zwanej Świętej Linii Czasu.W pierwszym sezonie Loki poznaje Sylvie i odkrywa, że za strukturą TVA stoi Ten, Który Trwa. Zabicie go uwalnia niezliczone alternatywne rzeczywistości oraz warianty tych samych postaci. Drugi sezon pokazuje rozpadającą się TVA i coraz większy chaos w liniach czasu.

Loki ostatecznie poświęca własną wolność i przejmuje kontrolę nad wieloma rzeczywistościami, stając się żywym centrum drzewa czasu. Serial tłumaczy warianty, usuwanie linii czasu, działalność TVA i możliwość istnienia kilku wersji tej samej osoby. Bez niego Deadpool & Wolverine jest znacznie mniej czytelny, a pojawienie się bohaterów z dawnych filmów o X-Menach może wyglądać jak pozbawiona wyjaśnienia sztuczka obsadowa. Tom Hiddleston znajduje się w oficjalnej obsadzie Doomsday, dlatego oba sezony Lokiego są pozycją obowiązkową.

WandaVision, To zawsze Agatha i VisionQuest

WandaVision

Po śmierci Visiona Wanda Maximoff tworzy w Westview własną rzeczywistość przypominającą zmieniające się z dekady na dekadę seriale komediowe. Wykorzystuje mieszkańców miasta jako nieświadomych uczestników przedstawienia i odtwarza rodzinne życie, którego nigdy nie mogła mieć. Serial wprowadza Agathę Harkness, rozwija magię chaosu i kończy się przebudzeniem Białego Visiona, czyli odtworzonego ciała oryginalnego bohatera. Nowy Vision odzyskuje wspomnienia, ale nie wraca do Wandy.

To zawsze Agatha

Agatha wydostaje się spod zaklęcia Wandy i wyrusza na Drogę Wiedźm. Towarzyszy jej tajemniczy chłopak, którego tożsamość łączy serial z rodziną Maximoff.

Produkcja rozwija historię Billy’ego oraz magiczną stronę MCU. Nie jest tak ważna jak WandaVision, ale stanowi drugi rozdział trylogii prowadzącej do VisionQuest.

VisionQuest

Serial ma zadebiutować 14 października 2026 roku. Paul Bettany ponownie zagra Visiona, a James Spader powróci jako Ultron. Produkcja ma zamknąć historię rozpoczętą w WandaVision i kontynuowaną w To zawsze Agatha. Nie potwierdzono jeszcze, że wydarzenia serialu bezpośrednio doprowadzą do Doomsday. Termin premiery, powrót Ultrona i znaczenie Visiona dla dawnego składu Avengers sprawiają jednak, że trudno będzie go pominąć podczas jesiennych przygotowań.

What If…? i Marvel Zombies – lekcja działania wariantów

A gdyby…? pokazuje alternatywne wersje znanych wydarzeń. Peggy Carter otrzymuje serum superżołnierza, Ultron zdobywa Kamienie Nieskończoności, a część bohaterów zostaje przemieniona w zombie. Serial nie jest konieczny do poznania głównej fabuły MCU. Dobrze obrazuje jednak najważniejszą zasadę multiwersum: drobna zmiana może stworzyć zupełnie inną rzeczywistość, w której znani bohaterowie podejmują inne decyzje albo nawet stają się złoczyńcami. Marvel Zombies rozwija jedną z alternatywnych linii czasu przedstawionych w A gdyby…?. Nie ma potwierdzonego bezpośredniego związku z Doomsday, dlatego oba seriale można traktować jako materiał uzupełniający.

Spider-Man – pierwsze otwarcie multiwersum

Trylogia Sama Raimiego

Spider-Man, Spider-Man 2 i Spider-Man 3 przedstawiają Petera Parkera granego przez Tobeya Maguire’a. Bohater zdobywa moce po ugryzieniu przez zmodyfikowanego pająka, mierzy się z Green Goblinem, Doctorem Octopusem, Sandmanem i Venomem oraz próbuje pogodzić odpowiedzialność superbohatera z życiem osobistym. Szczególnie ważny pozostaje Spider-Man 2, ponieważ dokładnie przedstawia Doctor Octopusa i jego relację z Peterem. Cała trylogia zostaje później włączona do filmowego multiwersum przez Spider-Man: Bez drogi do domu.

Filmy Niesamowity Spider-Man

Andrew Garfield gra inną wersję Petera Parkera, próbującą poznać prawdę o zniknięciu rodziców. W pierwszym filmie walczy z Jaszczurem, a w drugim z Electro i Green Goblinem. Najważniejszym wydarzeniem jest śmierć Gwen Stacy. Trauma Petera otrzymuje emocjonalne domknięcie w Bez drogi do domu, kiedy bohater otrzymuje możliwość uratowania MJ przed podobnym upadkiem.

Spider-Man: Bez drogi do domu

Po ujawnieniu swojej tożsamości Peter prosi Doctora Strange’a, aby świat zapomniał, że jest Spider-Manem. Uszkodzone zaklęcie sprowadza jednak do MCU przeciwników znających inne wersje Petera Parkera. Do głównego świata trafiają również bohaterowie Tobeya Maguire’a i Andrew Garfielda. Film oficjalnie łączy trzy aktorskie serie o Spider-Manie, a jego finał całkowicie zmienia sytuację Petera Toma Hollanda. Wszyscy zapominają, kim jest Peter Parker, włącznie z MJ, Nedem i Happy’m.

Spider-Man: Brand New Day

Nowy film trafi do kin 31 lipca 2026 roku. Akcja rozgrywa się kilka lat po Bez drogi do domu. Peter żyje samotnie w Nowym Jorku, którego mieszkańcy nie pamiętają jego prawdziwej tożsamości, i całkowicie poświęca się działalności Spider-Mana. Oficjalny opis zapowiada również niespodziewaną fizyczną przemianę bohatera, która może zagrozić jego istnieniu. Spider-Man nie został dotychczas wymieniony w podstawowej obsadzie Doomsday, ale ze względu na termin premiery Brand New Day może ustawić jego sytuację przed grudniem.

Venom oraz animowane Spider-Verse – ciekawe, ale opcjonalne

Trylogia Venom opowiada o dziennikarzu Eddiem Brocku połączonym z pozaziemskim symbiotem. Eddie i Venom zaczynają jako nieufni współlokatorzy w jednym ciele, a z czasem tworzą nietypową parę antybohaterów. Scena po napisach Venoma 2 na krótko przenosi bohaterów do MCU. Z kolei Bez drogi do domu pozostawia w głównej rzeczywistości fragment symbiota. Nie potwierdzono jednak, że Eddie Brock pojawi się w Avengers: Doomsday.

Podobnie wygląda sytuacja animowanego Spider-Verse. Spider-Man Uniwersum przedstawia Milesa Moralesa i wiele alternatywnych wersji Spider-Mana, natomiast Poprzez multiwersum rozwija Spider-Society oraz koncepcję wydarzeń, które rzekomo muszą powtarzać się w historii każdego Spider-Mana. Filmy świetnie pokazują działanie multiwersum, ale pozostają odrębną serią Sony. Trzecia część, Spider-Man: Beyond the Spider-Verse, ukaże się dopiero w czerwcu 2027 roku.

Doktor Strange w multiwersum obłędu – zagrożenie inkursjami

America Chavez potrafi otwierać przejścia pomiędzy światami. Wanda Maximoff chce przejąć jej moc, aby dostać się do rzeczywistości, w której mogłaby żyć ze swoimi dziećmi. Doctor Strange odwiedza alternatywną Ziemię i spotyka Illuminati, wśród których znajduje się Profesor X grany przez Patricka Stewarta. Najważniejszym pojęciem wprowadzonym przez film są jednak inkursje, czyli zderzenia rzeczywistości, które mogą doprowadzić do zagłady jednej lub obu stron. Doomsday połączy bohaterów pochodzących z kilku filmowych światów, dlatego inkursje mogą stać się fundamentem konfliktu. Na razie jest to jednak wyłącznie logiczny wniosek z wcześniejszych produkcji.

Ant-Man i Osa: Kwantomania

Scott Lang, Hope, Cassie oraz rodzina Pymów trafiają do Wymiaru Kwantowego. Spotykają tam Kanga Zdobywcę, który został wygnany przez własne warianty i próbuje wydostać się z więzienia. Film miał pierwotnie rozpoczynać główny konflikt z Kangiem, ale plany MCU zostały później zmienione na rzecz Doctora Dooma. Produkcja nadal tłumaczy jednak działanie alternatywnych wersji postaci i pokazuje Radę Kangów. Paul Rudd został potwierdzony w Doomsday, a Kathryn Newton ma powrócić jako Cassie Lang. Oznacza to, że Kwantomania pozostaje przydatna, choć nie jest już centralnym punktem całej sagi.

Sam Wilson, Bucky i powstanie Nowych Avengers

Czarna Wdowa

Natasha Romanoff powraca do swojej przeszłości i ponownie spotyka Yelenę Belovą, Aleksieja oraz Melinę. Bohaterowie próbują zniszczyć Czerwoną Komnatę kontrolującą kolejne pokolenia Czarnych Wdów.Film rozgrywa się wcześniej niż większość Sagi Multiwersum, ale wprowadza Yelenę i Red Guardiana, którzy później stają się członkami Nowych Avengers.

Falcon i Zimowy Żołnierz

Sam Wilson początkowo odrzuca tarczę Steve’a Rogersa. Rząd przekazuje ją Johnowi Walkerowi, który zostaje nowym Kapitanem Ameryką, ale nie radzi sobie z ciężarem symbolu. Sam i Bucky wspólnie walczą z Flag Smashers, a Sam ostatecznie przyjmuje tytuł Kapitana Ameryki. Serial przedstawia również dalszą drogę Johna Walkera oraz działalność Valentiny Allegry de Fontaine.

Hawkeye

Clint Barton próbuje wrócić do rodziny na święta, ale konsekwencje jego działalności jako Ronina sprowadzają na niego dawnych przeciwników. Poznaje przy tym Kate Bishop i ponownie spotyka Yelenę. Serial rozwija postać Yeleny oraz uliczną część MCU. Nie jest obowiązkowy przed Doomsday, ale pomaga zrozumieć jej żałobę po Natashy i relację z Clintem.

Kapitan Ameryka: Nowy wspaniały świat

Sam Wilson jako Kapitan Ameryka zostaje uwikłany w międzynarodowy spisek związany z prezydentem Thaddeusem Rossem, nowymi zasobami adamantium oraz napięciem pomiędzy światowymi mocarstwami. Film potwierdza Sama jako jednego z najważniejszych ziemskich bohaterów. Marvel zapowiedział również, że Sam ma zebrać nową drużynę Avengers, a Anthony Mackie i Danny Ramirez powrócą w Doomsday.

Thunderbolts*, czyli The New Avengers

Valentina wysyła Yelenę, Johna Walkera, Ghost i Taskmaster do tajnego obiektu, licząc, że bohaterowie wzajemnie się wyeliminują. Grupa odkrywa spisek i poznaje Boba, człowieka posiadającego moc Sentry’ego oraz niszczycielskie alter ego nazywane Voidem. Do zespołu dołączają Bucky Barnes i Red Guardian. Ostatecznie Valentina przedstawia grupę opinii publicznej jako Nowych Avengers, co wyjaśnia znaczenie gwiazdki w pierwotnym tytule filmu. W Doomsday mogą więc funkcjonować przynajmniej dwie grupy roszczące sobie prawa do nazwy Avengers: zespół Sama Wilsona oraz drużyna kontrolowana przez Valentinę. Potencjalny konflikt o przywództwo wydaje się niemal tak interesujący jak sam atak Dooma.

Shang-Chi i legenda Dziesięciu Pierścieni

Shang-Chi próbuje uciec od przeszłości związanej z ojcem i organizacją Dziesięciu Pierścieni. Musi jednak wrócić do rodzinnego konfliktu, kiedy Wenwu zaczyna słyszeć głos zmarłej żony. Po zakończeniu filmu Wong, Bruce Banner i Carol Danvers badają pierścienie. Odkrywają, że artefakty emitują tajemniczy sygnał, którego pochodzenia dotychczas nie wyjaśniono. Simu Liu został potwierdzony w obsadzie Doomsday. Nie wiadomo jednak, czy sygnał pierścieni zostanie powiązany z Doomem, Fantastyczną Czwórką albo wydarzeniami w multiwersum.

Wakanda, Namor i nowy układ sił

Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu

Po śmierci T’Challi Wakanda próbuje obronić swoją niezależność przed państwami zainteresowanymi vibranium. Jednocześnie zostaje zaatakowana przez Talokan, podwodne królestwo dowodzone przez Namora. Shuri przyjmuje rolę Czarnej Pantery, natomiast M’Baku staje się jednym z najważniejszych przywódców Wakandy. Shuri, M’Baku i Namor zostali potwierdzeni w obsadzie Doomsday, dlatego film powinien znaleźć się na liście obowiązkowej.

Eyes of Wakanda i Ironheart

Animowane Eyes of Wakanda pokazuje historyczne misje wojowników odzyskujących artefakty z vibranium. Serial rozbudowuje przeszłość kraju, ale nie jest konieczny do zrozumienia obecnej sytuacji politycznej. Z kolei Ironheart przedstawia dalsze losy Riri Williams, młodej konstruktorki poznanej w Wakanda w moim sercu. Bohaterka rozwija własne pancerze i zostaje wciągnięta w konflikt pomiędzy technologią a magią. Riri nie została oficjalnie potwierdzona w Doomsday, dlatego serial pozostaje produkcją dodatkową.

The Marvels – pomost do świata X-Menów

Carol Danvers, Monica Rambeau i Kamala Khan zaczynają zamieniać się miejscami podczas korzystania ze swoich mocy. Bohaterki muszą nauczyć się współpracować, aby powstrzymać Dar-Benn i ustabilizować uszkodzone przejścia pomiędzy różnymi punktami kosmosu. Najważniejsza jest scena po napisach. Monica budzi się w alternatywnej rzeczywistości, gdzie spotyka Marię Rambeau oraz Beasta granego przez Kelseya Grammera. To jedno z najbardziej bezpośrednich połączeń głównego MCU ze światem mutantów. Kelsey Grammer został następnie oficjalnie potwierdzony w obsadzie Doomsday, dlatego The Marvels może okazać się znacznie ważniejsze, niż sugerowało jego przyjęcie po premierze.

Filmy o X-Menach – które części są naprawdę potrzebne?

Powrót Patricka Stewarta, Iana McKellena, Jamesa Marsdena, Rebekki Romijn, Alana Cumminga i Kelseya Grammera oznacza, że Doomsday nie ograniczy się do nowej wersji mutantów. Film wyraźnie odwołuje się do serii zapoczątkowanej przez X-Men z 2000 roku. Chronologia tej serii jest wyjątkowo skomplikowana, ponieważ Przeszłość, która nadejdzie zmienia wcześniejsze wydarzenia. Najbezpieczniej oglądać filmy według dat premier.

X-Men

Profesor Charles Xavier prowadzi szkołę dla mutantów i wierzy w pokojowe współistnienie z ludźmi. Magneto uważa natomiast, że prześladowania są nieuniknione i mutanci muszą walczyć o dominację. Film wprowadza Wolverine’a, Rogue, Cyclopsa, Jean Grey, Storm i Mystique. Jest absolutną podstawą przed powrotem starej obsady.

X-Men 2

Pułkownik William Stryker atakuje szkołę Xaviera i zamierza wykorzystać Cerebro do wymordowania mutantów. X-Meni zostają zmuszeni do tymczasowego sojuszu z Magnetem. W filmie pojawia się Nightcrawler grany przez Alana Cumminga, który po ponad dwóch dekadach powróci w Doomsday.

X-Men: Ostatni bastion

Odkrycie lekarstwa na mutację prowadzi do otwartego konfliktu pomiędzy ludźmi i zwolennikami Magneta. Jednocześnie Jean Grey powraca jako niekontrolowana Phoenix. Film wprowadza Beasta granego przez Kelseya Grammera. To właśnie ta wersja postaci pojawiła się później w scenie po napisach The Marvels.

X-Men Geneza: Wolverine

Produkcja przedstawia młodość Logana, jego relację z Victorem Creedem oraz eksperyment Weapon X, podczas którego szkielet bohatera zostaje pokryty adamantium. Jest to jedna z najsłabiej powiązanych i najmniej potrzebnych części maratonu. Można ją obejrzeć dla historii Wolverine’a, ale nie jest konieczna do zrozumienia Doomsday.

X-Men: Pierwsza klasa

Akcja cofa się do lat sześćdziesiątych. Młodzi Charles Xavier i Erik Lehnsherr wspólnie tworzą pierwszą grupę mutantów, zanim różnice ideologiczne przemienią ich w przeciwników. Film rozpoczyna alternatywną, młodszą linię obsady i pokazuje źródła konfliktu pomiędzy profesorem a Magnetem.

Wolverine

Logan wyjeżdża do Japonii, gdzie otrzymuje propozycję pozbycia się regeneracji i stania się zwykłym, śmiertelnym człowiekiem. Historia skupia się na jego zmęczeniu nieśmiertelnością i poczuciu winy po śmierci Jean Grey.

X-Men: Przeszłość, która nadejdzie

W przyszłości Sentinele niemal całkowicie eliminują mutantów. Świadomość Wolverine’a zostaje wysłana do 1973 roku, aby zapobiec wydarzeniu prowadzącemu do powstania maszyn. Film łączy starszą i młodszą obsadę, a następnie zmienia linię czasu całej serii. To najważniejsza część filmowego cyklu X-Men przed Doomsday, ponieważ pokazuje, że historia mutantów może zostać przepisana bez całkowitego usunięcia wcześniejszych wersji bohaterów.

X-Men: Apocalypse

Młodzi X-Meni mierzą się ze starożytnym mutantem En Sabah Nurem. Film rozwija młodsze wersje Cyclopsa, Jean Grey, Storm i Nightcrawlera.

Logan: Wolverine

W ponurej przyszłości mutanci niemal wyginęli, a zmęczony Logan opiekuje się schorowanym Charlesem Xavierem. Jego życie zmienia spotkanie z Laurą, młodą mutantką posiadającą podobne zdolności.Film zamyka historię Wolverine’a Hugh Jackmana i staje się emocjonalnym fundamentem wydarzeń z Deadpool & Wolverine.

X-Men: Mroczna Phoenix i Nowi mutanci

Mroczna Phoenix przedstawia młodszą Jean Grey, która przejmuje kosmiczną energię i traci kontrolę nad mocami. Jest to druga filmowa wersja historii Phoenix. Nowi mutanci opowiadają o grupie młodych bohaterów zamkniętych w tajemniczym ośrodku. Film łączy kino superbohaterskie z horrorem, ale obecnie nie ma potwierdzonego znaczenia dla Doomsday. Obie produkcje można pominąć podczas skróconego maratonu.

Deadpool, Deadpool 2 i Deadpool & Wolverine

W pierwszym Deadpoolu Wade Wilson zostaje poddany eksperymentom, które aktywują jego regenerację, ale oszpecają całe ciało. Przyjmuje nową tożsamość i rozpoczyna polowanie na człowieka odpowiedzialnego za przemianę. Deadpool 2 przedstawia konflikt z Cable’em, żołnierzem przybyłym z przyszłości, aby zabić młodego mutanta. Pod koniec Wade zdobywa urządzenie do podróży w czasie i zaczyna zmieniać własną historię. Najważniejszy jest jednak Deadpool & Wolverine.

TVA informuje Wade’a, że jego rzeczywistość rozpada się po śmierci Logana. Bohater sprowadza alternatywnego Wolverine’a i trafia z nim do Pustki, w której znajdują się osoby oraz całe fragmenty światów usunięte przez TVA. Film łączy MCU z dziedzictwem studia Fox i pokazuje, że dawne ekranowe uniwersa nadal istnieją jako osobne rzeczywistości. To najważniejszy bezpośredni pomost pomiędzy Lokim, X-Menami oraz Avengers: Doomsday.

X-Men ’97 – potrzebny czy nie?

Animowany serial kontynuuje historię klasycznych X-Menów z lat dziewięćdziesiątych. Drużyna próbuje funkcjonować bez Charlesa Xaviera, podczas gdy Magneto otrzymuje możliwość kontynuowania jego dzieła. Serial przedstawia relacje między Cyclopsem, Jean Grey, Magnetem, Rogue, Gambitem, Beestem i pozostałymi mutantami. Nie rozgrywa się jednak w tym samym świecie co aktorskie filmy Foxa. Drugi sezon zadebiutował 1 lipca 2026 roku i rozrzucił bohaterów po różnych epokach. X-Men ’97 może być dobrym przypomnieniem charakterów i konfliktów mutantów, ale nie został oficjalnie wskazany jako część fabularnego przygotowania do Doomsday.

Fantastyczna Czwórka – prawdziwy początek historii Dooma

Fantastyczna Czwórka: Pierwsze kroki rozgrywa się w retrofuturystycznym świecie inspirowanym latami sześćdziesiątymi. Reed Richards, Sue Storm, Johnny Storm i Ben Grimm są już powszechnie znanymi bohaterami, gdy ich Ziemię zaczyna obserwować Galactus. Sytuację komplikuje ciąża Sue. Galactus interesuje się jej nienarodzonym dzieckiem, Franklinem Richardsem, który może posiadać niezwykły potencjał. Film przedstawia drużynę jako rodzinę, a nie przypadkowy zespół współpracowników. To szczególnie ważne w kontekście Dooma, którego największym komiksowym rywalem jest Reed Richards. Scena po napisach rozgrywa się kilka lat po głównej historii. Sue wraca do pokoju Franklina i odkrywa przy nim tajemniczą postać w zielonym płaszczu, trzymającą metalową maskę. Sekwencję nakręcili bracia Russo podczas prac nad Avengers: Doomsday, co jednoznacznie czyni ją zapowiedzią kolejnego filmu.

Pozostałe produkcje MCU – co można pominąć?

Fanowskie zestawienia często umieszczają wszystkie filmy i seriale na jednym poziomie. Tymczasem wiele z nich rozwija zupełnie inne części świata Marvela. Moon Knight opowiada o Marcu Spectorze, Stevenie Grancie i egipskich bogach. Mecenas She-Hulk skupia się na prawniczce Jennifer Walters oraz codziennych problemach osób posiadających moce. Wilkołak nocą przedstawia łowców potworów i Jacka Russella. Wonder Man jest satyrą na Hollywood, w której początkujący aktor Simon Williams stara się zdobyć przełomową rolę.

Secret Invasion pokazuje Nicka Fury’ego próbującego powstrzymać grupę Skrulli infiltrujących światowe instytucje. Eternals wprowadza nieśmiertelnych obrońców Ziemi oraz Celestiali. Strażnicy Galaktyki: Coraz bliżej święta i Strażnicy Galaktyki 3 zamykają dotychczasową historię kosmicznej drużyny. I Am Groot to natomiast seria krótkich animowanych przygód młodego Groota. Wszystkie te produkcje należą do szeroko rozumianego MCU, ale nie ma powodu, aby uznawać je za obowiązkowe przed Doomsday.

Kolejność oglądania przed Avengers: Doomsday

Najwygodniej podzielić maraton na kilka etapów. Najpierw warto przypomnieć sobie fundament Avengers: Iron Man, Avengers, Avengers: Czas Ultrona, Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów, Thor: Ragnarok, Avengers: Wojna bez granic i Avengers: Koniec gry.

Następnie należy przejść do multiwersum: obu sezonów Lokiego, WandaVision, Spider-Man: Bez drogi do domu oraz Doktora Strange w multiwersum obłędu.

Kolejny etap to obecny układ sił na Ziemi: Czarna Wdowa, Falcon i Zimowy Żołnierz, Shang-Chi i legenda dziesięciu pierścieni, Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu, The Marvels, Kapitan Ameryka: Nowy wspaniały świat i Thunderbolts*.

Potem przychodzi czas na alternatywne światy: Fantastyczną Czwórkę: Pierwsze kroki, najważniejsze filmy o X-Menach, Logana oraz Deadpool & Wolverine.

Na samym końcu znajdą się produkcje z 2026 roku: drugi sezon X-Men ’97, Spider-Man: Brand New Day, kinowa reedycja Avengers: Koniec gry oraz VisionQuest.

Miesięczny maraton przed Avengers: Doomsday – co oglądać każdego dnia?

Avengers: Doomsday trafi do kin 18 grudnia 2026 roku. Oznacza to, że rozpoczynając maraton dokładnie miesiąc wcześniej, można przypomnieć sobie najważniejsze filmy i seriale bez oglądania całego MCU od pierwszego Iron Mana. Poniższy harmonogram nie obejmuje każdej produkcji Marvel Studios. Skupia się na historiach Avengers, multiwersum, Nowych Avengers, Fantastycznej Czwórce oraz świecie X-Menów.

18–23 listopada: fundament Avengers

• 18 listopada – Shang-Chi i legenda dziesięciu pierścieni
  Film przedstawia Shang-Chiego oraz tajemnicze pierścienie emitujące sygnał, którego znaczenia nadal w pełni nie wyjaśniono.
• 19 listopada – Avengers
  Pierwsze powstanie drużyny i konflikt z Lokim. To najlepsze przypomnienie tego, czym pierwotnie byli Avengers i jak wyglądała ich współpraca.
• 20 listopada – Avengers: Czas Ultrona
  Film wprowadza Wandę i Visiona, przedstawia Ultrona oraz pokazuje początek rozpadu pierwotnego zespołu.
• 21 listopada – Kapitan Ameryka: Wojna bohaterów
  Steve Rogers i Tony Stark stają po przeciwnych stronach konfliktu, który rozbija Avengers jeszcze przed nadejściem Thanosa.
• 22 listopada – Avengers: Wojna bez granic
  Thanos zdobywa Kamienie Nieskończoności i doprowadza drużynę do jej największej porażki.
• 23 listopada – Avengers: Koniec gry
  Podróże w czasie, alternatywne rzeczywistości, śmierć Tony’ego Starka i odejście Steve’a Rogersa tworzą bezpośredni fundament sytuacji przed Avengers: Doomsday.

24–27 listopada: Loki i narodziny multiwersum

• 24 listopada – Loki, sezon 1, odcinki 1–3
• 25 listopada – Loki, sezon 1, odcinki 4–6
• 26 listopada – Loki, sezon 2, odcinki 1–3
• 27 listopada – Loki, sezon 2, odcinki 4–6

Oba sezony wyjaśniają działanie TVA, wariantów, usuwanych rzeczywistości i rozgałęziających się linii czasu. Finał drugiego sezonu zmienia Lokiego w postać podtrzymującą całe drzewo multiwersum, dlatego serial jest prawdopodobnie najważniejszą telewizyjną produkcją przed Avengers: Doomsday.

28–30 listopada: Wanda i narodziny Białego Visiona

• 28 listopada – WandaVision, odcinki 1–3
• 29 listopada – WandaVision, odcinki 4–6
• 30 listopada – WandaVision, odcinki 7–9

Serial pokazuje żałobę Wandy, powstanie anomalii w Westview, wprowadza Agathę Harkness oraz kończy się przebudzeniem Białego Visiona. Bez znajomości tych wydarzeń znaczna część VisionQuest może być niezrozumiała. To zawsze Agatha można potraktować jako rozszerzenie tej historii. Serial jest przydatny ze względu na dalsze losy rodziny Maximoff, ale przy ograniczonym czasie wystarczy przeczytać jego streszczenie.

1–3 grudnia: VisionQuest

• 1 grudnia – pierwsza część sezonu
• 2 grudnia – środkowe odcinki
• 3 grudnia – zakończenie sezonu

VisionQuest ma zamknąć historię rozpoczętą przez WandaVision i kontynuowaną przez To zawsze Agatha. Paul Bettany wraca jako Vision, a James Spader ponownie wciela się w Ultrona. Serial zadebiutuje 14 października, a więc będzie można obejrzeć go jeszcze przed grudniową premierą Doomsday. Jeżeli Disney+ zastosuje inny harmonogram publikowania odcinków, ten trzydniowy blok wystarczy przesunąć bliżej premiery filmu.

4–7 grudnia: granice rzeczywistości

• 4 grudnia – Spider-Man: Bez drogi do domu
  Uszkodzone zaklęcie Doctora Strange’a łączy MCU z wcześniejszymi filmami o Spider-Manie i pokazuje, że bohaterowie z oddzielnych serii mogą funkcjonować jako mieszkańcy równoległych światów.
• 5 grudnia – Doktor Strange w multiwersum obłędu
  Film wprowadza inkursje, czyli katastrofalne zderzenia rzeczywistości. To właśnie ten mechanizm może okazać się podstawą konfliktu w Doomsday.
• 6 grudnia – Czarna Pantera: Wakanda w moim sercu
  Shuri zostaje nową Czarną Panterą, a do MCU wchodzą Namor i Talokan. Przedstawiciele obu królestw pojawią się w nowych Avengers.
• 7 grudnia – The Marvels
  Najważniejsza okazuje się scena po napisach, w której Monica Rambeau budzi się w alternatywnej rzeczywistości i spotyka Beasta. To jeden z najbardziej bezpośrednich pomostów między głównym MCU a światem mutantów.

8–12 grudnia: najważniejsze filmy o X-Menach

• 8 grudnia – X-Men
• Początek konfliktu między Charlesem Xavierem i Magnetem oraz wprowadzenie Cyclopsa, Jean Grey, Storm, Wolverine’a i Mystique.
• 9 grudnia – X-Men 2
  X-Meni i Magneto muszą współpracować przeciwko Williamowi Strykerowi. Film przedstawia również Nightcrawlera granego przez Alana Cumminga.
• 10 grudnia – X-Men: Ostatni bastion
  Historia lekarstwa na mutacje i Phoenix. W tej części pojawia się Beast grany przez Kelseya Grammera.
• 11 grudnia – X-Men: Przeszłość, która nadejdzie
  Najważniejsza część serii, ponieważ łączy starszą i młodszą obsadę oraz zmienia całą linię czasu za pomocą podróży w przeszłość.
• 12 grudnia – Logan: Wolverine
  Emocjonalne zakończenie historii Wolverine’a Hugh Jackmana oraz wydarzenie, które zostaje później wykorzystane w Deadpool & Wolverine.

Nie jest to kompletny maraton mutantów. Pierwszą klasę, Wolverine, Apocalypse, Mroczną Phoenix i Nowych mutantów można obejrzeć dodatkowo, ale nie są konieczne do poznania powracających w Doomsday postaci.

13–17 grudnia: bezpośrednia droga do Dooma

• 13 grudnia  – Deadpool & Wolverine
  TVA, Pustka oraz bohaterowie pochodzący ze skasowanych lub umierających światów łączą MCU z filmowym dziedzictwem studia Fox.
• 14 grudnia – Kapitan Ameryka: Nowy wspaniały świat
  Film ustala pozycję Sama Wilsona jako nowego Kapitana Ameryki oraz jednego z potencjalnych przywódców ziemskich bohaterów.
• 15 grudnia – Thunderbolts*
  Yelena, Bucky, Red Guardian, John Walker, Ghost i Sentry zostają przedstawieni jako Nowi Avengers. Film wyjaśnia, dlaczego przed nadejściem Dooma może funkcjonować kilka konkurujących drużyn.
• 16 grudnia – Fantastyczna Czwórka: Pierwsze kroki
  Najważniejsza historia dla poznania Reeda Richardsa, Sue Storm, Johnny’ego Storma, Bena Grimma oraz rodzinnego świata Fantastycznej Czwórki. Scena po napisach bezpośrednio zapowiada Victora von Dooma.
• 17 grudnia – Spider-Man: Brand New Day
  Ostatni seans przed premierą. Film przedstawia Petera Parkera żyjącego w świecie, który całkowicie zapomniał o jego istnieniu. Produkcja trafi do kin 31 lipca 2026 roku, dlatego do grudnia powinna być już dostępna przynajmniej w części legalnych kanałów dystrybucji.
• 18 grudnia – Avengers: Doomsday

*Co dodać przy większej ilości czasu?

Osoby rozpoczynające maraton wcześniej mogą rozszerzyć go o Kapitan Ameryka: Pierwsze starcie, Kapitan Ameryka: Zimowy żołnierz, Thor: Ragnarok, Czarną Panterę, Czarną Wdowę, Falcona i Zimowego Żołnierza oraz Ant-Mana i Osę: Kwantomanię. Nie są one równie istotne dla samego multiwersum, ale rozwijają Steve’a Rogersa, Sama Wilsona, Bucky’ego, Wakandę, Yelenę oraz bohaterów, którzy mogą wrócić podczas kolejnego wielkiego spotkania Avengers.

Pełny maraton obejmujący MCU, wszystkie filmy o X-Menach, Spider-Manów, Venoma i animowane Spider-Verse wymagałby poświęcenia dziesiątek wieczorów. Duża część tych produkcji znalazła się na fanowskiej liście wyłącznie dlatego, że należy do ekranowego Marvela albo wykorzystuje motyw alternatywnych światów. Najważniejsze są historie dotyczące Lokiego i TVA, inkursji, Fantastycznej Czwórki, Nowych Avengers, Wakandy oraz starszej obsady X-Menów. To z tych elementów Marvel buduje drogę do Avengers: Doomsday.

Film ma szansę stać się czymś więcej niż kolejnym spotkaniem bohaterów MCU. Może połączyć ponad ćwierć wieku ekranowych adaptacji Marvela – od pierwszych X-Menów i Spider-Mana Sama Raimiego, przez Sagę Nieskończoności, aż po Nowych Avengers i retrofuturystyczny świat Fantastycznej Czwórki. A Doomsday będzie dopiero początkiem finału, ponieważ historia ma być kontynuowana w Avengers: Secret Wars.

Zobacz też: Demon Slayer: Infinity Castle – recenzja filmu