Denuvo przez lata było dla graczy PC symbolem najbardziej agresywnego i jednocześnie najskuteczniejszego DRM w branży. To właśnie ta technologia miała zatrzymywać piractwo w najważniejszych dniach po premierze, gdy wydawcy zarabiają najwięcej. Dziś jednak wygląda na to, że sytuacja odwróciła się niemal całkowicie. Według najnowszych doniesień scena zajmująca się obchodzeniem zabezpieczeń twierdzi, że nie ma już ani jednej znanej gry single-player na PC z Denuvo, której nie dałoby się uruchomić dzięki crackowi albo działającemu bypassowi.
To bardzo ważne rozróżnienie, bo nie zawsze mówimy o pełnym usunięciu Denuvo z kodu gry. W wielu przypadkach chodzi o obejście zabezpieczenia, które sprawia, że system antypiracki „wierzy”, iż ma do czynienia z legalną kopią. Dla zwykłego gracza efekt może być jednak podobny. Gra, która jeszcze niedawno uchodziła za praktycznie nietykalną, przestaje być skutecznie chroniona. Właśnie dlatego w sieci coraz częściej pojawia się pytanie, czy Denuvo nie dotarło właśnie do momentu, w którym przestaje spełniać swoją podstawową funkcję. Przez ponad dekadę Denuvo zbudowało sobie opinię zabezpieczenia, które może nie było wieczne, ale potrafiło kupić wydawcom najcenniejszy czas. Jeśli gra pozostawała niezhackowana przez tydzień, dwa albo miesiąc, to dla producenta i wydawcy miało to realną wartość biznesową. Teraz ten model zaczyna się chwiać. Najnowsze bypassy oparte o hypervisor sprawiły, że ochrona zaczęła pękać szybciej, a w niektórych przypadkach niemal natychmiast po premierze. To oznacza poważny problem nie tylko dla samego Irdeto, czyli właściciela Denuvo, ale też dla wszystkich firm, które płaciły za ten system w nadziei na spokojniejszy start sprzedaży.
W praktyce oznacza to także nowy etap wojny między wydawcami a graczami. Gdy zabezpieczenie przestaje działać tak, jak obiecywano, firmy zwykle nie rezygnują od razu z kontroli. Zamiast tego próbują dokładać kolejne warstwy ograniczeń. Według najnowszych raportów właśnie tak ma wyglądać odpowiedź na obecną falę bypassów. W wybranych grach 2K pojawiły się doniesienia o obowiązkowym połączeniu z serwerem co 14 dni, aby ponownie potwierdzić licencję. Dla części graczy to brzmi jak powrót do najgorszych czasów DRM, gdy nawet legalnie kupiona gra single-player przestawała być w pełni „twoja”.
Najbardziej kontrowersyjne w całej tej sytuacji jest to, że jak zwykle najbardziej mogą oberwać uczciwi klienci. Osoby korzystające z legalnych kopii nie obchodzą zabezpieczeń, nie szukają obejść i nie chcą bawić się w żadne eksperymenty na systemie operacyjnym. Po prostu kupują grę i chcą grać. Jeśli jednak odpowiedzią na klęskę Denuvo mają być regularne check-iny online, to problemy spadają właśnie na nich. Wystarczy słabszy internet, podróż, awaria serwera albo granie offline przez dłuższy czas i nagle legalny użytkownik dostaje gorsze doświadczenie niż ktoś, kto korzysta z wersji pozbawionej tych ograniczeń.
To dlatego temat tak mocno łączy się z szerszą dyskusją o własności cyfrowej. Pisaliśmy już o tym przy okazji tekstu PlayStation z nowym DRM? Cyfrowe gry mogą wymagać internetu co 30 dni, gdzie również wróciło pytanie o to, czy cyfrowy zakup faktycznie daje graczowi trwały dostęp do produktu. Jeżeli podobny kierunek zacznie się przebijać także na PC, to problem wyjdzie daleko poza samą scenę cracków i piractwa. Zaczniemy rozmawiać o tym, czy branża nie próbuje po cichu przyzwyczaić klientów do modelu, w którym pełna kontrola nad zakupioną grą zawsze zostaje po stronie wydawcy.
Cała sprawa robi się jeszcze ciekawsza dlatego, że Denuvo od dawna było obiektem ostrych sporów także wśród graczy, którzy nigdy nie mieli nic wspólnego z piractwem. Jedni bronili tego rozwiązania jako biznesowego narzędzia do ochrony premier, inni wskazywali na kwestie wydajności, wygody użytkownika i preservation gamingu. Do dziś wracają przecież dyskusje o tym, czy usuwanie Denuvo po kilku miesiącach nie poprawia działania niektórych gier i czy firmy nie powinny traktować tego jako tymczasowego dodatku, a nie stałego elementu produktu. Właśnie dlatego ten news budzi takie emocje: nie chodzi wyłącznie o „piraci kontra DRM”, ale o przyszłość gier jako kupowanego, a nie tylko wypożyczanego dobra cyfrowego.
W kontekście najnowszych premier temat robi się szczególnie gorący. W doniesieniach przewijają się nawet tak świeże tytuły jak Resident Evil Requiem czy Crimson Desert, czyli gry, które dla wielu graczy są symbolem dużych, nowoczesnych premier AAA. Jeśli chcesz sprawdzić nasze materiały o tych produkcjach, zobacz poradnikowy hub Resident Evil Requiem oraz naszą recenzję Crimson Desert. To pokazuje skalę problemu. Mówimy nie o niszowych produkcjach sprzed lat, ale o głośnych tytułach, które dopiero co żyją w medialnym obiegu.
Warto przy tym dodać, że obecne obejścia nie są jeszcze sytuacją idealną nawet z perspektywy osób, które śledzą scenę cracków. Hypervisor-based bypass budzi spore obawy związane z bezpieczeństwem i ingerencją w bardzo niskie warstwy systemu. To oznacza, że samo „pokonanie” Denuvo nie kończy sprawy. Z jednej strony mamy więc technologiczną porażkę DRM, z drugiej ryzykowne narzędzia, które nie są rozwiązaniem dla przeciętnego użytkownika. Paradoks polega na tym, że dla zwykłego gracza najrozsądniejszą drogą nadal pozostaje legalny zakup, tylko że ta legalna droga znów może stać się mniej wygodna przez kolejne reakcje wydawców.
Na ten moment najuczciwiej będzie powiedzieć jedno: Denuvo nie zniknęło, ale jego aura „nie do ruszenia” wyraźnie się rozsypała. Jeśli Irdeto nie pokaże szybko skutecznej odpowiedzi, wydawcy mogą zacząć szukać innych metod ochrony albo jeszcze mocniej dokręcać śrubę legalnym klientom. A to byłby najgorszy możliwy finał tej historii. Bo jeśli z upadku jednego z najsłynniejszych DRM wyniknie tylko więcej wymuszonych połączeń z internetem, więcej ograniczeń i mniej realnej własności cyfrowych gier, to gracze znowu zapłacą za wojnę, której wcale nie prowadzili.
Nieprzypadkowo podobne obawy pojawiały się już wcześniej przy innych kontrowersyjnych zabezpieczeniach. Dobrym przykładem jest nasz tekst W Borderlands 4 pojawi się tajemniczy i niebezpieczny DRM, gdzie również wracał temat coraz głębszej ingerencji oprogramowania ochronnego w komputer gracza. Dzisiejszy news o Denuvo może więc okazać się czymś więcej niż tylko sensacją z pogranicza piractwa. To może być sygnał, że branża zbliża się do momentu, w którym trzeba będzie na nowo ustalić granicę między ochroną sprzedaży a zwykłym szacunkiem do klienta, który kupił grę za własne pieniądze.
